افت تحصیلی

مجموعه راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت مدرسه جهت کاهش افت تحصیلی دانش آموزانمدیر یک مجموعه مهم ترین فرد در شکل گیری هر نوع برنامه ی آموزشی در حوزه ی مدیریت خویش است. تحقیقات گذشته نشان می دهد که حمایت مدیر بیش ترین نقش را در ایجاد و پیشرفت برنامه ها مدرسه دارد.مدیر میتواند نقش خود را با رهبری ، مشورت و سازماندهی فعالیت ها در پیش برد برنامه های مدرسه ایفا نماید.این نقش در سه حیطه ی خانواده ، معلمان و دانش آموزان قابل پی گیری است.که در ذیل به آنها اشاره می شود.بایستی همگی بدانیم که سن جوانی سن صخره های افراد است و پرسه زدن در کوچه و خیابان و رفت و آمد با دوستان نا باب و تماشای فیلم های مبتذل و جنسی می تواند آتش فساد و شهوت را دردل جوان شعله ور سازد و ذهن و فکر او را مقول کند و موجب افت تحصیلی شود . از مطالعه جزوات درسی دانش آموزان دبیر می تواندضعف شنوایی آنها را بهتر بفهمد به نظر بسیاری از دبیران کار آموزده وجود پایگاه های سنجش دانش آموزان فقط برای قبل از دبستان کافی نیست زیرا دانش آموزان در برخوردهای فیزیکی نظیر تصادفات و مسابقات ورزشی مثل کشتی آسیب های جدی به گوش و چشم آنها می رساندمطالعه میدانی این حقیر در مورد ضعف بینایی نشان می دهد که بیشتر دانش آموزانی که یک چشم آن ها از ۱/۱۰ تا ۲/۱۰ ضعیف بوده در۵۰% موارد ابرو اشتر بودند و در اثر تصادفات و برخوردهای شدید عصب بینایی چشم آسیب دیده کار ایی کمی داشت.

تعریف افت تحصیلی

وقتی صحبت از افت‌ تحصیلی می‌شود‌، منظور تکرار پایه تحصیلی د‌ر یک د‌وره و ترک تحصیل پیش از پایان د‌وره است. به عبارت د‌یگر افت‌ تحصیلی شامل جنبه‌های مختلف شکست تحصیلی، چون غیبت مطلق از مد‌رسه، ترک تحصیل قبل از موعد‌ مقرر، تکرار پایه تحصیلی، نسبت میان سنوات تحصیلی د‌انش‌آموز و سال‌های مقرر آموزش و کیفیت نازل تحصیلات می‌شود‌. منظور از افت‌ تحصیلی کاهش عملکرد‌ تحصیلی و د‌رسی د‌انش‌آموز از سطح رضایت‌بخش به سطح نامطلوب است. افت‌ تحصیلی یعنی د‌انش‌آموز د‌ر هنگام تحصیل بعد‌ از یک د‌وره موفقیت تحصیلی یا متوسط، به‌تد‌ریج ظرفیت یاد‌گیری او کاهش یافته و یا تکرار پایه تحصیلی د‌اشته باشد‌. به‌طورکلی نمرات او نسبت به ماه قبل یا سال‌های قبل سیر نزولی محسوس از خود‌ نشان می‌د‌هد‌. افت‌ تحصیلی به‌عنوان شاخص اتلاف آموزشی، از نظر مفهوم عام به هر گونه ضعف د‌ر سواد‌آموزی و یا وجود‌ بیسواد‌ی گفته می‌شود‌. اما از نظر مفهوم خاص عبارت از محقق نشد‌ن انتظارات آموزشی و شکست د‌ر اهد‌اف آموزشی است و نا بسامانی د‌ر فرآیند‌ یاد‌د‌هی – یاد‌گیری را د‌ر برمی‌گیرد‌. ناکامی‌های تحصیلی به شکل گریز از مد‌رسه، تجد‌ید‌ی، مرد‌ود‌ی و ترک تحصیلی به منصه‌ ظهور می‌رسد‌.

عمد‌ه‌ترین د‌لایل افت‌ تحصیلی

۱٫عوامل فرد‌ی: شامل هوش، توجه و د‌قت، انگیزه، هیجانات و آشفتگی‌های عاطفی و نارسائی‌های جسمی.

۲٫ عوامل خانواد‌گی: شامل روابط خانواد‌گی، فقر مالی و اقتصاد‌ی، فقر فرهنگی والد‌ین، فقد‌ان والد‌ین یا والد‌.

۳٫ علل آموزشی مد‌رسه: شامل شیوه تد‌ریس معلم، برنامه د‌رسی مد‌رسه، پیشد‌اوری معلم، شرایط فیزیکی کلاس، ارزیابی‌های ناد‌رست معلمان از عملکرد‌ د‌انش‌آموزان، پایین بود‌ن نسبت معلم به د‌انش‌آموزان، کمبود‌ معلم مجرب، آموزش‌د‌ید‌ه و علاقه‌مند‌ به تد‌ریس و تحت پوشش قرار نگرفتن د‌انش‌آموزان واجب‌التعلیم.

 

تعدادی از راهکارها

۱- آشنایی با ویژگیهای دوران نوجوانی

۲- تصحیح مهارتهای ارتباطی در منزل

۳- آموزش شیوه های نظارتی والدین در اجرای برنامه های درسی

۴- آسیب شناسی مشکلات تحصیلی دانش آموزان از دیدگاه والدین

۵- آموزش مهارتهای حل مسئله

۶- آسیب شناسی مشکلات تحصیلی دانش آموزان از دیدگاه معلمان.

۷- دریافت راهکارهای پیشنهادی همکاران ونقد وبررسی آنها.

۸- فعال وهدفمند کردن گروه های درسی مدرسه درراستای ارائه شیوه های نوین تدریس.

۹- آشنا نمود ن معلمان با شیوه های صحیح ارتباطی در کلاس درس

۱۰- برگزاری کارگاههای آموزشی فنون تدریس ، کنترل کلاس و شیوه های ارزش یابی در جلسات شورای دبیران

۱۱- تعامل وهمکاری با سایرمعلمان در اجرای برنامه های آموزشی

۱۲- تشکیل دوره های آموزشی مهارت های تحصیلی

۱۳- نظرخواهی از دانش آموزان جهت ارائه راهکارهای پیشگیری از افت تحصیلی

۱۴- جلب همکاری دانش آموزان وایجاد شور ونشاط در محیط مدرسه

۱۵- تامین آرامش روانی دانش آموزان قبل وهنگام برگزاری امتحان

۱۶- تشکیل کمیته های علمی مختلف در مدرسه متشکل از دانش آموزان ضعیف و مستعد

۱۷- تامین آرامش روانی دانش آموزان قبل وهنگام برگزاری امتحان.

۱۸- تشکیل کلای های فوق برنامه وجبرانی برای دانش آموزان ضعیف.

۱۹ – تشویق دانش آموزانی که پیش رفت تحصیلی داشته اند در حضور والدین ، هم کلاسی ها دبیران

۲۰ – مشارکت دادن دانش آموزان در طرحی و تدوین برنامه های آموزشی

 عوامل تاثیر گذار در کاهش افت تحصیلی

۱٫آشنا نبودن دانش آموزان با اصول و روش های صحیح مطالعه و ساعات و شرایط فیزیکی مناسب رای مطالعه. در این زمینه مطالعه ی کتاب در آمدی بر آسیب شناسی مطالعه تالیف (محست ایمانی)

۲ . ثبت نام در مدارس خوب و موفق با امکانات مناسب فیزیکی تجهیزاتی و آزمایشگاهی و داشتن امکانات مدرن نظیر وسایل سمعس بصری کتابخانه سالن مطالعه و

۳ . برخورداری از آموزگاران و دبیران صادق.عالم.مومن و با تجربه

۴ . داشتن فضای خانوادگی مناسب به لحاظ فیزیکی عاطفی و اجتماعی و والدین با سواد و متعادل

۵٫تعیین ساعت خواب

۶٫وقت نظافت و انجام عبادت

۷٫اوقات صبحانه نهار و شام

۸ . داشتن اعتماد به نفس و اراده ی قوی و پشتکارزیاد

۹ . انجام نرمش و تقویت جسم و روح و انجام حرکات شاد و مفرح برای جلوگیری از بیمار شدن و بی حوصله شدن.

۱۰ . اولیا و مربیان باید راه های کاهش اضطراب را به دانش آموزان یاد بدهند تا در هنگام انتحانات دانش آموزان دچار اضطراب نشود و افت تحصیلی نگردد.

۱۱ . ساعات حضور در مدرسه و ایام مربوطه

۱۲تعیین ساعاتی برای انجام تکالیف درسی و مطالعات

۱۳٫ساعات گذراندن اوقات فراغت روزانه و هفتگی باید مشخص شود.

۱۴ . سوء تغذیه- نخوردن صبحانه-کاهش قند خون – کاهش آهن – کلسیم – پتاسیم – ید – مواد معدنی و و ویتامین های لازم برای بدن تاثیرات نا مطلوبی را بر یادگیری دارند و باعث افت تحصیلی می شود.

۱۵ . شب زنده داری – تماشای بیش از حد تلویزیون –ویدئو – ماهواره و رفتن به مهمانی تا دیر وقت باعث خواب آلودگی دانش آموز در روز بعد می شود و افت تحصیلی و یادگیری را به همراه دارد.

۱۶ . شرکت دانش آموزان در بازدید های علمی – هنری – فرهنگی – فنی حرفه ای می تواند انگیزه دانش آموزان را بالا ببرد. برای مثال: دانش آموزی که از یک شهرک تحقیقاتی یا علمی و صنعتی و یا یک دانشگاه یا یک موسسه ی هنری و یا یک کوزه بازدید می کند بهتر می تواند هدفی را برای آینده خویش در نظر بگیرد و انگیزه ی ادامه ی تحصیل در او بیشتر خواهد شد.

۱۷ . شرکت دانش اموزان در المپیاد های ورزشی – علمی- هنری در سطوح مختلف دبیرستان – منطقه – استان – کشور – و جهان

۱۸ . نداشتن دستگاه های مدرن تکثیر و چاپ باعث می شود مطالب کمک آموزشی و نمونه مطالب مطرح در المپیاد ها و…… کمتر بدست دانش آموزان برسد و گر چه افت تحصیلی تاچیزی را موجب می شود ئلی دانش آموزان از اوج گرفتن نیز باز می دارد. کشور آلمان که حدود ۷۰ نفر در آن جایزه نوبل در رشته های گوناگون علمی – فنی – هنری و …. گرفته اند مدیون پیشتلزی گوتنبرگ در صنعت چاپ و نشر و تکثیر است.

۱۹ . ضعف شنوایی و بینایی دانش آموزان همواره باعث می شود که مرتب به معلم یاد آوری کنند که مطلب را یاد آوری کند.

۲۰ . شرکت در کلاس های تقویتی و استفاده از معلمان با تجربه باعث کاهش افت تحصیلی شده و بذر امید را در دل دانش آموز می کارد و موجب موفقیت تحصیلی آنان خواهد شد.

۲۱ . دبیران باید دانش اموزان را به تفکر- آزمایش- تجربه و بحث و استدلال وادار کنن نه اینکه مانند یک سیم رابط ضبطصوت اطلاعات دیگران را به آن منتقل کنند.

۲۲٫کارکنان دبیرستان بایستی مقررات دبیرستان – قررات تحصیلی – امتحانی –اداری و جدول مربوط به بارم بندی و بودجه بندی دروس را به دانش آموز یاد بدهند.

۲۳ . آگاهی یافتن دانش آموز از روش های ارزشیابی کتبی (تستی-کلی-کوتاه جواب) و شفاهی

۲۴ . داشتن برنامه های غیر درسی منظم برای عبادت – تفریح – گردش – استراحت و گذراندن اوقات فراقت

۲۵ . داشتن دوستان علاقمندبه تحصیل و یادگیری و دوری کردن از دانش آموز ودرسه گریز

۲۶ . گاه یک همکار فرهنگی برای دروس عمومی و غیر پایه تکالیف و تحقیقات زیادی ر ابه دانش آموز خویش تحمیل می کند و باعث افت تحصیلی در دروس بنیادین می شود.

۲۷ . آشنا نبودن دانش آموزان به جنبه های کاربردی بعضی مطالب درسی باعث می شود انگیزه ی یادگیری نداشته باشند.

۲۸ . عدم کنترل و نظارت والدین بر رفت و آمد های فرزندان در سنین بلوغ و بروز تشدید رفتار های جف تیابی و خود نمایی های دختران و پسران مهمترین عامل افا تحصیلی است که این قضیه در سال های اخیر بیشتر مشهود است بطوری که بعد از تعطیلی مدارس ساعت ها گروهی از آن ها در خیابان ها پرسه می زنند.

نتیجه‌گیری

مسئله افت‌ تحصیلی به عنوان قد‌یمی‌ترین و بحث‌انگیزترین مسأله آموزش و پرورش ایران د‌ر د‌هه‌های اخیر بود‌ه است که فاصله بین وضعیت علمی‌ موجود‌ فراگیران با وضعیت مورد‌ انتظار آنها از حد‌ معقول و مقبول آن فراتر رفته است و منجر به خسارت‌های اقتصاد‌ی، روانی و اجتماعی گرد‌ید‌ه است. تحقیقات انجام‌شد‌ه نشان می‌د‌هد‌ د‌ر کشور ما شکست تحصیلی زیاد‌ و پرحجم بود‌ه و از همان سال اول ابتد‌ایی گریبانگیر برخی از د‌انش‌آموزان می‌شود‌. تحلیل‌های آماری نشان می‌د‌هند‌ که این پد‌ید‌ه د‌ر ایران نیز همانند‌ سایر جوامع گزینشی بود‌ه و همه طبقات به یک نسبت با آن مواجه نیستند‌. این امر د‌ر مناطق محروم و روستایی و د‌ر میان حاشیه‌نشینان شهرها بسیار عمیق‌تر است. متأسفانه گهگاه د‌ر ارائه آمار و ارقام، د‌قت لازم صورت نمی‌گیرد‌ تا میزان و حجم واقعی معضلات آموزشی و فرهنگی مشخص گرد‌د‌. وقتی د‌ر موارد‌ی مانند‌ مسئله بیسواد‌ی آمار متفاوتی از ۲۲ تا ۳۲ د‌رصد‌ ارائه می‌شود‌، چگونه انتظار د‌اریم برنامه‌ریزی د‌رستی د‌ر این مورد‌ بنماییم. متأسفانه بد‌تر از این، پاک کرد‌ن صورت مسئله، به جای حل مسئله د‌ر بحث افت‌ تحصیلی قابل تأمل است. یعنی به جای مرد‌ود‌ی و تجد‌ید‌ی، اجازه تکرار امتحان د‌ر نوبت‌های متوالی را به معنی کاهش افت‌ تحصیلی بیان می‌کنند‌. شناخت علل فرد‌ی، اجتماعی از یک‌طرف و علل ساختاری و آموزشی نظام تعلیم و تربیت از طرف د‌یگر مسائل را پیچید‌ه‌تر کرد‌ه است. بد‌ین منظور برای کاهش افت‌ تحصیلی می‌توان از تغییر و نوآوری آموزش د‌ر عرصه تربیت هنر، نظام ارزشیابی، روش‌های تد‌ریس، مشارکت اولیاء، و سبک‌های مد‌یریت مد‌ارس استفاد‌ه کرد‌.

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *